Fietsrapport Edegem - 2014
Comfortmeting
Inhoud

"Meer mensen veilig op de fiets". Dit is de slogan van de Fietsersbond. Het is tevens de bekommernis van onze politici die beseffen dat de fiets een alternatief kan zijn voor de auto. Meer mensen op de fiets betekent dan ook minder auto’s op onze soms overvolle wegen.

Om meer mensen op de fiets te krijgen, kan je ze proberen te overtuigen met sensibiliseringsacties zoals "Met Belgerinkel naar de Winkel". Bedrijven kunnen fiscaal gestimuleerd worden om vergoedingen uit te betalen aan werknemers die met de fiets komen werken. Maar al die maatregelen hebben pas echt effect als het fietsen zelf niet alleen veilig maar ook aangenaam en comfortabel kan gebeuren. Vooral nodeloze oneffenheden in de weg worden door veel fietsers als ergerlijk ervaren.

In principe moet een fietspad minstens hetzelfde wegdekcomfort bieden als de rijbaan ernaast (Vademecum Fietsvoorzieningen). In de praktijk blijft dat echter vaak dode letter... Zie ook ons Fietsersbond Memorandum Gemeenteraadsverkiezingen 2012, punt 4 Comfort.

De discussies of een bepaalde oneffenheid aanvaardbaar is of niet, is soms een welles-nietes-spel. Sinds 2007 hebben we echter een instrument in handen om op objectieve manier het rijcomfort van een fietspad (en de rijweg) te meten: de comfortmeetfiets. Dit heeft er toe geleid dat er sinds 2011 een maximumwaarde bestaat voor oneffenheden op een nieuw aangelegd fietspad.

In 2007 werd in onze gemeenten een eerste comfortaudit uitgevoerd. Dat auditrapport werd aan het nieuwe gemeentebestuur voorgesteld zodat het een goed inzicht kreeg in de toestand van het fietspadennetwerk op haar grondgebied. Met deze audit kreeg het bestuur een instrument in handen om de effecten van investeringen in te schatten. We hebben daarnaast aanbevelingen geformuleerd om het fietscomfort te verbeteren. Tevens hebben we het bestuur beloofd dat we de audit zouden herhalen op het einde van de bestuursperiode, met de bedoeling na te gaan of er verbetering is opgetreden.

Het moment van de waarheid is nu aangebroken. Hier is het resultaat van de nieuwe audit.

In eerste instantie werd een volledige inventaris opgesteld van de fietspaden in de gemeente.

Vervolgens werden alle fietspaden onderworpen aan de audit:

  1. oneffenheden of trillingscomfort: Met de meetfiets werd het fietspad afgefietst met de meetfiets tegen een snelheid van 20 km/u, inclusief de randen aan de zijstraten, de opritten en alles wat een fietser zoal onder de wielen geschoven krijgt aan putdeksels e.d.m. De meetfiets registreert alle oneffenheden en berekent op het einde van het traject de gemiddelde waarde (standaard-deviatie). Dit getal wordt in een rekenblad omgerekend naar een score op 10. Gemiddeld scoort asfalt 8,2/10; cementbeton 6,5/10; tegels 5,6/10 en klinkers 5,3/10. De huidige minimumnorm voor nieuwe fietspaden komt overeen met 5,5/10.
  2. de breedte van het fietspad: Er zijn normen vastgelegd voor de minimumbreedte en aanbevolen breedte van fietspaden, naargelang of ze in één of in twee richtingen worden bereden. De minimumnorm levert een 7,5/10; de aanbevolen breedte een 10/10. Een cijfer onder de 7,5/10 is dus eigenlijk ondermaats.
  3. de buffer tussen fietspad en rijweg: Deze is afhankelijk van de snelheid van het autoverkeer naast het fietspad. Voor een enkelrichtingsfietspad bij 50 km/u krijgt een buffer van 25 cm een 5/10 en 50 cm een10/10. Voor een enkelrichtingsfietspad bij 70 km/h of dubbelrichtingsfietspad bij 50 km/u: moet de buffer resp. 50 cm en 100 cm zijn. Voor een dubbelrichtingsfietspad bij 70 km/h: verdient een buffer van 100 cm 5/10 en 200 cm 10/10.

Tevens werd opgetekend met welk materiaal het fietspad is aangelegd, of het een oud of nieuw fietspad betreft, enkel- of dubbelrichting, toegelaten snelheid autoverkeer, aanliggend of vrijliggend en het aantal fietspaden.

De gegevens zijn verzameld op een rekenblad waarmee de diverse scores worden berekend voor trillingscomfort, breedte en buffer. De totaalscore is samengesteld uit 60 % rijcomfort, 20% breedte en 20% buffer.

Van alle geëvalueerde wegen wordt dan een totaalscore berekend in functie van de lengte van de verschillende opgemeten fietspaden. De totaalscore is dus het gewogen gemiddelde van alle fietspaden samen. Er is een onderscheid gemaakt tussen gemeentelijke en gewestelijke fietspaden.

De volledige gegevens van de comfortmeting vindt u in een afzonderlijke tabel.
De kaart hieronder geeft een overzicht van de geëvalueerde wegen.
- dunne lijn=éénrichtingsfietspad
- dikke lijn=tweerichtingsfietspad

- groen: score ≥ 7,5 op 10
- blauw: score tussen 5 - 7,4 op 10
- rood: score < 5 op 10


Bekijk Comfortmeting Edegem op een grotere kaart.

In eerste instantie gaat onze aandacht naar de gemeentelijke fietspaden. We zien dat het vernieuwde fietspad van de Kontichstraat er op is vooruitgegaan met een mooie 8/10 (in vergelijking met nog geen 5/10 in 2007). De vele fietsers door deze straat appreciëren dan ook de geleverde inspanning. Ook de haag die als buffer dient tussen rijbaan en fietspad is een flinke verbetering.

Dat resulteert in een globale score voor gemeentelijke fietspaden van amper 5,2/10. Dit is -ondanks de verbeterde Kontichstraat- een lichte achteruitgang tov. 2007.

Voor de gewestelijke fietspaden is de situatie globaal genomen iets beter, en dat is vooral te danken aan de Prins Boudewijnlaan met een score van 7,3/10, ondanks een lichte daling van het trillingscomfort van 6,3/10 in 2007 naar 6,2/10 nu.

Dé gemiste kans is evenwel de nieuw aangelegde Drie Eikenstraat tussen E19 en Doornstraat. De auto's krijgen een prachtig nieuw asfalt onder de wielen geschoven, terwijl het fietscomfort er verder op achteruit gaat . Zelfs op de plaatsen waar het fietspad (omwille van de heraanleg voor de auto's) moest vernieuwd worden, is er zelfs geen verbetering, wegens de vele overgangen. Het grootste deel is echter niet vernieuwd en is door slijtage dermate verslechterd, dat de globale score achteruit gaat van 7,5/10 in 2007 naar 6,9/10 nu. Het STOP-principe is wel ver te zoeken. Pittig detail: het vlakste stuk fietspad van Edegem ligt net hier, met name op het stukje ventweg dat wel in mooi effen asfalt is aangelegd. De paar auto’s die er per dag over moeten worden beter verwend dan de honderden fietsers.

Samengevat:

De gemeente heeft een ernstige inspanning gedaan om het fietspad van de Kontichstraat te verbeteren, maar voor de rest is de staat van de fietspaden er op achteruit gegaan. Bij de heraanleg van de Drie Eikenstraat (N106) is het gewest de fietsers gewoon vergeten.