Fietsrapport Edegem - 2024
  
Paaltjes
Inhoud

Fietsersbond Edegem heeft in 2016 alle paaltjes en andere obstakels op fietspaden, fietsroutes en binnenwegen grondig geanalyseerd, geholpen door een enquête op de Jaarmarkt. Voor deze editie van het Fietsrapport zijn alle paaaltjes opnieuw geëvalueerd.

Ook andere obstakels op fietspaden en doorsteekjes zijn in deze inventaris opgenomen. Obstakels kunnen zijn: Blokken, omgekeerde U-profielen (verder beugels genoemd), grote stenen, hinderend straatmeubilair, en zelfs slechtgeplaatste verkeersborden. Drempels werden hier niet opgenomen. Elke locatie met een obstakel werd gefotografeerd. In het typische geval staan er paaltjes bij het begin en einde van de binnenweg of doorsteek. Hierdoor krijg je twee locaties te zien.

We geven geen score. We geven per locatie een aanbeveling: a) behouden, b) herzien of c) weghalen.

  1. Op plaatsen waar geen auto's (kunnen) komen, zijn paaltjes overbodig.
  2. Lage (stenen) blokken met scherpe randen zijn gevaarlijk.
  3. Tussenafstand tussen paaltjes moet minstens 160 cm bedragen.
  4. Paaltjes zijn het beste rond en rood-wit van kleur.

Het plaatsen van paaltjes op een weg kan een voordelige en efficiënte manier zijn om motorvoertuigen te weren. Een kleine investering met nauwelijks onderhoudskosten.
Het lijkt een automatisme geworden om aan beide uiteinden van een doorsteek paaltjes te zetten zonder verder na te denken over het nut, de noodzaak en de vormgeving.

Paaltjes zijn niet enkel een permanente vorm van discomfort voor de fietser, ze zijn ook een veelvoorkomende oorzaak van enkelvoudige fietsongevallen.

Elk jaar worden heel wat ‐ vooral oudere ‐ fietsers opgenomen in het ziekenhuis na een aanrijding met een paaltje. De meeste ongevallen tegen paaltjes gebeuren in de schemering of duisternis. Een ander nadeel is dat de doorgang ook belemmerd wordt voor hulpdiensten, en strooiwagens bij glad weer.

We baseren ons op de aanbevelingen van Fietsberaad en de vernieuwde versie van het Vademecum Fietspadenvoorzieningen (2022). Fietsberaad raadt aan om paaltjes enkel te plaatsen als het strikt noodzakelijk is. Als het niet zonder palen kan moet de wegbeheerder alles doen om de veiligheid te garanderen. Daarom: 1) plaats alleen palen als de noodzaak duidelijk aangetoond is. 2) voor bestaande situaties: verwijder de palen tenzij de noodzaak aangetoond is.

Volgens kenniscentrum Fietsberaad Nederland:

  • Niet aan een bocht of kruispunt
  • Niet in de natuurlijk rijlijn van de fietser = 30-160 cm van de rechterrand
  • Tussenbreedte minstens 160 cm
  • Inleidende markering: streep geschilderd vanaf 10m voor de paal en errond
  • Op donkere locaties zonder openbare verlichting: met LED-licht
  • De paal zelf:
    • Liever wat dikker (16 cm diameter)
    • Hoogte 85 cm – een reeks paaltjes = altijd even hoog
    • Kleur: 50% wit – 50% rood
    • Reflecterend
    • LED verlichting voorzien als ze op een erg duistere plek staan

De paaltjes staan mee op de kaart met Binnenwegen
Ze krijgen geen eigen score maar hebben wel invloed op de score van de binnenwegen ‐ aansluitingen.

Zie specifieke tabel: https://docs.google.com/spreadsheets/d/1BljcoX7JpcyM6Sx21QfcukB1EdZArnKv2LgF6rbNAVg/edit?usp=sharing.

Fietsersbond Edegem is bijzonder blij met de nieuwe aandacht voor een correct gebruik van paaltjes, sinds ons dossier uit 2018.
Deze legislatuur heeft de gemeentelijke Dienst Uitvoering op een 10-tal locaties paaltjes weggehaald of verplaatst. Op een 15-tal locaties kiest de gemeente ervoor om ons advies niet te volgen en de toestand te behouden voor het afremmen van fietsen en bromfietsen. Over een aantal locaties is er nog discussie.

Wij zijn erg blij met de mooi aangelegde aansluiting van Hagedoornlei (CK) aan de Boniverlei.

Onze prioriteiten...

Tussen Rotenaard en de N1 (Mechelsesteenweg): smalle, bochtige doorsteek tussen muren en hagen met drie rijen paaltjes en omega's (BH, BI, BJ)

Tussen Boniverlei en Dr Fr. Hemeryckxlaan: tussenbreedte 120 cm, paaltjes staan op de natuurlijke rijlijn. Hier zijn al ongevallen gebeurd. Markering nodig (BD, BE).

Parklaan ‐ Donk: een kakofonie van paaltjes plus een parkeerprobleem (FD).

Paaltjes en andere obstakels blijven een reëel probleem. Ze zijn niet alleen vaak storend, maar er gebeuren heel wat aanrijdingen, soms met kwetsuren.

We schuiven de richtlijnen van Fietsberaad Nederland naar voren als referentie. Paaltjes moeten enkel behouden worden als het probleem groter is dan de nadelen van de palen. Als het niet zonder paaltjes kan, vragen wij voor een correcte plaatsing en markering ook het volgen van deze richtlijnen, bijvoorbeeld:

  • de tussenbreedte is vaak veel minder dan de gevraagde 160 cm;
  • paaltjes staan nog vaak op de natuurlijke rijlijn van de fietser, ca 1 m van de rechterrand;
  • een geschilderde markering wordt in Edegem nog helemaal niet toegepast.

Als de gemeente paaltjes en andere obstakels weghaalt geeft ze een mooi stimulerend signaal aan de fietser.

Het gemeentebestuur is bezig met het verbeteren van de toestand. Paaltjes worden weggehaald of beter geplaatst. Wij volgen de situatie op en maken updates.