Fietsrapport Kontich - 2012
Comfortmeting
Inhoud
In principe moet een fietspad minstens hetzelfde wegdekcomfort bieden als de rijbaan ernaast (Vademecum Fietsvoorzieningen).
Maar in praktijk blijft dat vaak dode letter...

Sinds 2007 meet de Fietsersbond het comfort van fietspaden met de objectieve trillingsfactor.
Zie ook ons Fietsersbond Memorandum Gemeenteraadsverkiezingen 2012, punt 4 Comfort.

Edegem, Hove en Kontich waren bij de pilootgemeenten die in 2007 de eerste comfortmeting uitvoerden.
Daar volgde in 2012 een tweede meting die kijkt of er ondertussen iets verbeterd is.

Boechout is in 2012 voor de eerste keer gemeten. 

Deze pagina werd nog niet aangepast. De recentste meetgegevens dateren uit 2012. Fietsersbond nationaal werkt momenteel aan een volledige audit van alle fietspaden uit het Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk in samenwerking met en met de financiŰle steun van de Provincie Antwerpen.

Wij gebruikten dezelfde meetfiets als in 2007, waarbij de trilling wordt geregistreerd in een toestel, gemonteerd op het voorwiel.

De meetfiets geeft per stuk fietspad een trillingsgetal: van 5 (score 10/10) voor de allerbeste asfaltstroken tot 33 en meer (score 0/10) voor kasseien. Daartussen scoren gietbeton, klinkers, tegels en dalles. De staat van het wegdek is bepalend: verzakkingen en oneffenheden worden genadeloos geregistreerd.

Wiskundig is het trillingsgetal een standaard afwijking t.o.v. de hoogte van de trillingsmeter.

Voor de totaalscore van een fietspad noteren wij naast de trillingsfactor, die meetelt voor 60%, ook de breedte van het fietspad en de buffer met de rijbaan, die beide voor 20% meetellen. 

Als een fietspad voldoet aan de aanbevolen breedtes uit het vademecum dan krijgt het 10/10. Voldoet het aan de minimale breedte dan wordt dit 7,5/10.

De afstand wordt gemeten vanaf de rand van de goot tot aan de rand van het fietspad.

Indien er een doorlopend scheidend element aanwezig is, dan wordt de hoogte van dit element toegevoegd bij de breedte van de buffer. Dus als bij een haagje van 1 m hoog, wordt er een meter extra als buffer geteld. 

De breedte van een parkeervak mag toegevoegd worden aan de buffer indien er minstens 60 cm is tussen de rand van de geparkeerde auto's en het fietspad.

Er wordt ook rekening gehouden met de toegelaten snelheid van het autoverkeer. Hoe hoger de toegelaten snelheid, hoe meer buffer er immers nodig is. Een dubbelrichtingsfietspad mag niet aangrenzend en heeft dus een grotere buffer nodig.

Voor een enkelrichtingsfietspad bij 50 km/u krijgt een buffer van 25 cm een 5/10 en 50 cm een 10/10. Voor een enkelrichtingsfietspad bij 70 km/h of dubbelrichtingsfietspad bij 50 km/u: moet de buffer respectievelijk 50 cm en 100 cm zijn. Voor een dubbelrichtingsfietspad bij 70 km/h verdient een buffer van 100 cm 5/10 en van 200 cm 10/10.

Onderstaande kaart bevat de beoordeelde fietspaden en fietswegen. De groen gekleurde wegen halen minstens 7,5/10. De blauw gekleurde wegen halen minstens 5/10. De rode wegen halen een nog lagere score.

 
Fietscomfort weergeven op een grotere kaart

Onderstaande tabel geeft de resultaten weer voor de Kontichse fietspaden. De hyperlinks verwijzen naar een bijhorende knelpuntfiche.

De eerste tabel heeft betrekking op fietspaden langs gemeentewegen:

Identificatie fietstracÚ (vb. straatnaam)

Gebruikt materiaal Oud / Nieuw  1/2 rich-ting Lengte tracÚ
(m)
Aan-liggend Vrij-liggend Breedte tracÚ (cm) Breedte buffer (cm) Snelheid verkeer (km/h) Score trillin-gen Score breedte fietspad Score breedte buffer Totale score fietspad
Pierstraat  Van Uytsel - Reet asfalt N 2 1.244 V 180 160 50 9,6 5,5 10,0 8,9
Kauwlei   tegels 22/22   1 1.414 V 155 100 50 7,1 8,0 10,0 7,9
Antwerpsesteenweg   tegels 22/22 N 1 1.720 V 155 200 50 7,1 8,0 10,0 7,9
Duffelsesteenweg  Mechelsestwg - N1 tegels 22/22 N 1 1.240 A 175 55 50 6,4 10,0 10,0 7,9
Pronkenbergstraat   tegels 22/22 N 2 936 V 240 80 50 7,1 9,5 8,0 7,8
Oever   tegels 22/22 N 2 400 V 210 180 70 7,1 8,0 9,0 7,7
F. Maesstraat   cementbeton N 2 884 V 190 180 70 7,5 6,5 9,0 7,6
de Villermontstraat asfalt N 2 260 V 190 80 50 6,8 6,5 8,0 7,0
F. Maesstraat   tegels 22/22 N 2 309 A 220 75 50 6,1 8,5 7,5 6,8
Duffelshoek  Holle Weg - Duffelsestwg tegels 22/22 N 1 427 V 145 50 50 5,7 7,0 10,0 6,8
Liersebaan / Mortelstuk   tegels 22/22 N 2 285 A 230 45 50 6,8 9,0 4,5 6,8
Reepkenslei   tegels 22/22 N 1 1.026 V 110 200 50 6,8 3,5 10,0 6,8
Keizershoek  Kruisschanslei - E19 tegels 22/22 N 1 2.116 A 120 70 50 6,4 4,5 10,0 6,8
Holle Weg  Kapelstraat - Vekenveld tegels 22/22 N 2 220 A 200 20 50 7,5 7,5 2,0 6,4
Duffelshoek  Duffelsestwg - Holle Weg asfalt N 1 427 A 110 0 50 8,9 3,5 0,0 6,1
Ooststatiestraat  Kauwlei - N1 tegels 30/30 O 1 1.786 A 150 40 50 4,6 7,5 8,0 5,9
Pierstraat  Van Uytsel - St. Rita tegels 22/22   2 1.800 V 200 80 50 4,3 7,5 8,0 5,7
M. Geysemansstraat   cementbeton O 2 976 V 150 165 70 5,4 2,5 8,3 5,4
Duffelsesteenweg  N1 - Duffel cementbeton O 2 2.200 V 160 105 70 5,4 3,5 5,3 5,0
Groeningenlei  E19 - Aartselaar cementbeton O 2 1.288 V 170 170 70 3,9 4,5 8,5 5,0
Ooststatiestraat  N1 - Hofstraat tegels 22/22 N 1 768 A 150 0 50 5,7 7,5 0,0 4,9
Groeningenlei  N173 - E19 tegels 22/22 N 2 500 A 190 20 50 5,4 6,5 2,0 4,9
Reepkenslei   grint N 1 890 A 65 35 50 3,9 0,0 7,0 3,8
Ooststatiestraat  Station - Kauwlei tegels 30/30 O 2 456 A 180 20 50 3,2 5,5 2,0 3,4
Drabstraat  N171 - Keizershoek tegels 30/30 O 2 250 A 180 20 50 3,2 5,5 2,0 3,4
Holle Weg  Vekenveld - Duffelshoek klinkers 20/10 O 2 300 A 190 20 50 2,5 6,5 2,0 3,2
Edegemsesteenweg   tegels 30/30 O 2 647 A 180 20 50 2,5 5,5 2,0 3,0
Kruisschanslei   tegels 30/30 O 1 908 A 80 30 50 2,5 0,0 6,0 2,7
Keizershoek  Oever - N171 tegels 30/30 // cementbeton O 1 900 A 90 20 70 3,6 0,0 2,0 2,5
Keizershoek  E19 - N171 grint N 1 1.600 A 80 50 70 1,8 0,0 5,0 2,1
Doornstraat   cementbeton O 1 1.000 A 90 80 70 0,4 0,0 8,0 1,8
Totale lengte fietspaden / fietswegen (in meter)     29.177                
Totaalscores minimuminfrastructuur gemeentelijke fietspaden               5,3 5,1 7,2 5,7

De tweede tabel geeft de scores weer voor de fietspaden langs gewestwegen:

Identificatie fietstracÚ (vb. straatnaam) Gebruikt materiaal Oud / Nieuw  1/2 rich-ting Lengte tracÚ
(m)
Aan-liggend  Vrij-liggend Breedte tracÚ (cm) Breedte buffer (cm) Snelheid verkeer (km/h) Score trillin-gen Score breedte fietspad Score breedte buffer Totale score fietspad
N171  de Villermontstraat - Edegem cementbeton N 2 510 V 250 300 70 8,6 10,0 10,0 9,1
N173  Groeningenlei - Tuinwijk cementbeton N 2 118 V 250 500 70 8,6 10,0 10,0 9,1
N171  St. Rita - Tuinwijk cementbeton N 2 600 V 250 300 70 7,9 10,0 10,0 8,7
N173  Groeningenlei - Edegem cementbeton N 1 1.800 V 200 300 70 7,1 10,0 10,0 8,3
N1  Duffelsestwg - Oude Baan cementbeton   1 4.000 V 170 300 70 5,0 9,5 10,0 6,9
N1  Antwerpsestwg - Hove klinker 20/10 N 1 830 V 130 250 70 5,0 5,5 10,0 6,1
N1  Oude Baan - Rumst tegels 20/20 N 1 3.000 A 160 50 70 4,6 8,5 5,0 5,5
N171  Molenstraat - Transvaalstraat tegels 30/30 O 2 250 V 170 300 70 3,9 4,5 10,0 5,3
N1  Duffelsestwg - Antwerpsestwg  tegels 30/30 O 2 1.700 A 225 30 70 4,6 8,8 1,5 4,8
Totale lengte fietspaden (in meter)     12.808                
Totaalscore infrastructuur fietspaden langs gewestwegen               5,5 8,9 7,7 6,6

Tot slot volgt nu de tabel met de fietspaden die niet gelegen zijn naast een autoweg:

Identificatie fietstracÚ (vb. straatnaam) Gebruikt
materiaal
Oud / Nieuw  1/2 rich-ting Lengte tracÚ
(m)
Aan-liggend  Vrij-liggend Breedte tracÚ (cm) Breedte buffer (cm) Snelheid verkeer (km/h) Score trillin-gen Score breedte fietspad Score breedte buffer Totale score fietspad
Fietsweg naast spoorlijn  Station - Hove asfalt N 2 900   290     10,0 10,0   10,0
Oude Spoorwegberm  St. Rita - Groeningenlei asfalt N 2 500   250     6,4 10,0   7,3
Fietswegen Kapellekesbos  geasfalteerd asfalt   2 800   250     5,7 10,0   6,8
Bautersemstraat  Beukendreef - Meylweg asfalt   2 450   300     5,0 10,0   6,3
Oude Spoorwegberm  Kruisschanslei - Reepkenslei asfalt   2 500   250     4,6 10,0   6,0
Fietsweg Van Uytsel   asfalt N 2 700   400     3,9 10,0   5,4
Fietsweg kasteel Groeninghe parallel met Groeningenlei  grint - asfalt   2 550   250     3,2 10,0   4,9
Oude Spoorwegberm  Rubensstraat - Drabstraat asfalt   2 200   250     3,2 10,0   4,9
Fietsweg kasteel Groeninghe haaks op Groeningenlei  kasseien - asfalt   2 550   400     2,1 10,0   4,1
Fietsweg Broekbosstraat   dolomiet N 2 250   250     1,8 10,0   3,8
Fietswegen Kapellekesbos  richting Waarloos grint // asfalt // grint   2 550   250     0,0 10,0   2,5
Fietsweg Pannenbossen   grint   2 750   200     0,0 7,5   1,9
s Herenlei asfalt   2 150   150     1,4 2,5   1,7
Fietsweg Hof van Spruyt   dolomiet N 2 350   150     1,1 2,5   1,4
Oude Spoorwegberm  Reepkenslei - N1 dolomiet N 2 200   150     0,4 2,5   0,9
Oude Spoorwegberm  Drabstraat - Kruisschanslei grint   2 300   120     0,0 0,0   0,0
Totale lengte fietspaden niet langs autowegen (in meter)     7.700                
Totaalscore infrastructuur niet langs autowegen               3,7 8,7   5,0

Bekijk ook ons rapport voor de binnenwegen.

Vier fietspaden werden nieuw aangelegd sinds 2007: de Villermontstraat, Duffelsesteenweg, Holle Weg (tussen Kapelstraat en Vekenveld) en N173 van Groeningenlei tot Tuinwijk. Het eerste nieuwe fietspad in de Villermontstraat ligt al vol putten en heeft een barslechte aansluiting met de N171. Het belandt hierdoor uit het niets helemaal bovenaan op de knelpuntenlijst.

De andere drie fietspaden zorgen voor een grote comfortstijging. De Duffelsesteenweg stijgt van 2,9 naar 7,9. Het vernieuwde stukje Holle Weg stijgt van 3,2 naar 6,4. De fietsweg parallel met de N173 tussen Groeningenlei en Tuinwijk stijgt van 2,7 naar 9,1. Mooie vooruitgang.

Bij het opmeten van de breedte van fietspaden hebben we in 2007 een grote fout gemaakt. De nieuwe rode tegels die vaak gebruikt worden voor nieuwe fietspaden meten 22 cm op 22 cm. In 2007 veronderstelden we dat deze tegels maar 20 cm breed waren. Alle scores voor breedtes van fietspaden met dergelijke tegels stegen hierdoor.

We hebben niet alle comfortmetingen opnieuw uitgevoerd. We hebben een controlemeting uitgevoerd voor 5 fietspaden. De score bleef gelijk bij 3 van de 5 fietspaden. Bij 2 anderen daalde de score met 0,3 punten. We beschouwen de metingen in 2012 dus vergelijkbaar met deze van 2007.

Bekijk de volledige resultaten in een pdf (eenvoudig afdrukbaar).

Volgende tabel bevat de belangrijkste resultaten:
  Score
comfort
Score
breedte
Score breedte buffer  Totale
quotering
Totale lengte
(m)
Totaalscore fietspaden langs gemeentewegen 5,3 5,1 7,2 5,7 29.177
Totaalscore fietspaden langs gewestwegen 5,5 8,9 7,7 6,6 12.808
Totaalscore fietspaden niet gelegen langs autoweg 3,7 8,7 n.v.t. 5,0 7.700
Totaalscore 5,1 6,7 7,4 5,8 49.685

De materiaalkeuze speelt een belangrijke rol. Doorlopende verhardingen (asfalt en voegloos beton) scoren het beste en vertonen ook minder verschillen tussen verschillende aannemers.

Nieuwe fietspaden worden vaak aangelegd met tegels van 22 cm breed. De kwaliteit is heel variabel. Het fietspad in de Duffelsesteenweg is goed ontworpen (geen goten en boordstenen aan kruispunten; correct legverband) maar veroorzaakt toch veel meer trillingen dan het fietspad in de Holle Weg.

We hebben ook de nieuwe wegbedekking in de Molenstraat opgemeten. Deze behaalt 1,8/10. Vergelijk even met onderstaande foto's. De verharding van de Molenstraat oogt wel mooi, maar is zeker niet comfortabel. Beperk dit type verharding dus tot de echte centrumstraten en gebruik het zeker niet in een groter aantal straten.

nieuw asfalt of beton - trillingen: 5 => 10/10 nieuwe tegels 22 cm - trillingen: 13 => 7/10 oude tegels 30 cm - trillingen: 26 => 2,5/10
oude klinkers - trillingen: 26 => 2,5/10 nieuw grint - trillingen: 30 => 1/10 kasseien - trillingen: 75 => ?

De fietspaden langs gewestwegen zijn meestal voldoende breed. De resultaten voor buffer tot rijweg zijn iets minder goed. Na heraanleg van het fietspad in de Koningin Astridlaan, zullen beide resultaten beduidend stijgen.

Langs vele gemeentewegen liggen nog te smalle dubbelrichtingsfietspaden, vaak zelfs met onvoldoende buffer t.o.v. de rijweg. De fietspaden langs gemeentewegen halen maar nipt 5/10 voor breedte. De gemeente kan tot 80% van de investering terugkrijgen als subsidies van provincie en Vlaams Gewest. Voorwaarde is wel dat het fietspad aangelegd wordt conform het Vademecum Fietsvoorzieningen. Hopelijk helpt dit voldoende om ook op dit vlak een kwaliteitssprong te realiseren.