Memorandum Gemeenteraadsverkiezingen - oktober 2012
Aantrekkelijkheid

Begin met een Gemeentelijk Fietsplan

Een lokale overheid die het fietsgebruik binnen de gemeente wil verhogen, de bestaande fietsers wil belonen en haar fietsbeleid de nodige geloofwaardigheid wil verlenen, kiest resoluut voor een aantrekkelijke vormgeving. Dit is ook een absolute voorwaarde om de sociale veiligheid van fietsers te garanderen. Aangelegde fietsroutes langs eenzame trajecten zijn bij duisternis erg onaantrekkelijk voor fietsers.

Wijs fietsers de weg

Een uniforme en duidelijke bewegwijzering op maat van de functionele en recreatieve fietser is een belangrijke voorwaarde voor een aantrekkelijk fietsroutenetwerk. De gemeente dient de vindbaarheid te optimaliseren door steden, dorpen, wijken, voorzieningen en publieksfuncties op te nemen in een systeem van ietsbewegwijzering. Een uitgewerkte bewegwijzering zal bovendien ook de gebruikers van andere vervoersmodi wijzen op de voordelen van de fiets.

In dit verband is ook de begrijpelijkheid van het fietsroutenetwerk van belang. Als de fietser binnen een netwerk over voldoende oriëntatiepunten kan beschikken (om een ‘mental map’ van de omgeving te vormen) en de vormgeving van fietsinfrastructuur herkenbaar is (gelijke materialen en inplanting), draagt dit bij tot de aantrekkelijkheid van het netwerk.

Investeer in statusverhogende fietsinfrastructuur

Fietsvoorzieningen moeten zodanig worden vormgegeven en in de omgeving worden ingepast dat het aantrekkelijk wordt om te gaan fietsen. Statusverhogende investeringen zijn belangrijk om de plaats en positie van de fietser te beklemtonen. De ruimtelijke taal moet niet alleen functioneel en duidelijk zijn, maar ook attractief. Een bewegwijzering, verlichting en fietsinfrastructuur die kwaliteit uitstraalt, bankjes en beplanting, kunstwerken enzoverder vormen een absolute meerwaarde. Een fietsteller met ingebouwde fietspomp, innovatieve oplaadpunten voor elektrische fietsen... De mogelijkheden voor een doordachte fietsmarketing zijn eindeloos.

Doe mee aan campagnes

Sensibilisatiecampagnes kunnen het fietsgebruik doen stijgen en een positieve impact hebben op de leefbaarheid van de woonkernen en de centra van gemeenten en steden. Naast de ontwikkeling van een fietslogo en eigen promotiecampagnes, neemt de gemeente ook het voortouw in reeds bestaande acties, zoals ‘Met Belgerinkel naar de Winkel’. Ze erkent zo dat de plaatselijke middenstand en horeca alle baat hebben bij een hoger fietsgebruik.

Geef het goede voorbeeld

De gemeente dient zo veel mogelijk initiatieven te nemen om het fietsgebruik in het woon-werkverkeer van het gemeentepersoneel te verhogen. Ze stimuleert werknemers om zich te registreren op ‘Bike to Work’. Dit project van de Fietsersbond motiveert Belgische werknemers om vaker naar het werk te fietsen, al of niet in combinatie met andere vervoersmodi. Regelmatige fietsers zijn op jaarbasis gemiddeld één dag minder ziek, een groot voordeel voor de gemeente als werkgever. Werknemers worden met een uniek fietspuntensysteem en een reeks leuke wedstrijden bovendien gestimuleerd om te blijven fietsen.

Met een reeks maatregelen dient de gemeente aanvullend een fietsvriendelijke werkomgeving te creëren. Ze biedt werknemers een fietsvergoeding aan, voorziet een omkleedruimte en is een voortrekker in het aanbieden van elektrische fietsen en oplaadpunten. Voldoende kwalitatieve fietsenstallingen en een betalend parkeerbeleid voor auto’s zijn hierbij noodzakelijk.

Politieke mandatarissen dienen ook zelf het goede voorbeeld te geven door de fiets te gebruiken voor korte afstanden. Dat is enorm belangrijk voor het imago van de fiets als efficiënt en snel vervoermiddel. Zo ervaren politici ook aan den lijve aan welke eisen fietsinfrastructuur moet voldoen. Ze zullen immers zelf de knelpunten (h)erkennen.

Profileer je als Fietsgemeente/Fietsstad van het Jaar

Een gemeente of stad met een fietsvriendelijk lokaal beleid mag ook beloond worden. Stel je daarom kandidaat voor de verkiezing Fietsgemeente/Fietsstad van het Jaar. De verkiezing biedt een unieke kans om het fietsvriendelijke imago van de stad of gemeente een flinke impuls te geven, na te denken over het gevoerde fietsbeleid binnen de gemeente en ervaringen uit te wisselen tussen gemeenten onderling. Op basis van een aantal criteria (o.a. infrastructuur, sensibilisering, fietsenstallingen, fietsvergoeding, samenwerking politie, scholen, comodaliteit enzoverder) beloont de jury, waar de Fietsersbond deel van uitmaakt, de winnaar met een investering die de fietsers in de gemeente ten goede komt.

Vijf concrete doelstellingen
  1. Hou steeds rekening met de sociale veiligheid van fietsers.
  2. Zorg voor een attractieve ruimtelijke taal met een functionele bewegwijzering.
  3. Doe actief mee aan sensibiliserende campagnes.
  4. Geef het goede voorbeeld met een fietsvriendelijke werkomgeving
    voor alle personeelsleden en spring zelf op de fiets.
  5. Profileer je door je kandidaat te stellen voor de verkiezing van
    Fietsgemeente/Fietsstad van het Jaar.